วันอาทิตย์, 2 ตุลาคม 2565

“ลัทธิบูชิโด” วิถีแห่งนักรบ

“ลัทธิบูชิโด” วิถีแห่งนักรบ

“บูชิโด” แปลได้ว่า “วิถีแห่งนักรบ” เป็นหลักการที่พัฒนาขึ้นในญี่ปุ่นช่วงศตวรรษที่ ๙-๑๒ สมัยเฮ-อัน และโตกุกาวะ ถือเป็นหลักการและแนวปฏิบัติของซามูไร ที่ยึดหลักความจงรักภักดี การเสียสละ ความละอาย ความมีมารยาท ความอ่อนน้อม เกียรติยศ และความรักผูกพัน เป็นแนวในการปฏิบัติตน

บูชิโด มีจุดกำเนิดจากการผสมผสานความเชื่อทางพุทธศาสนา นิกายเซน คำสอนของขงจื้อ และศรัทธาในลัทธิชินโต

ศาสนาพุทธเชื่อเรื่องการตายแล้วเกิดใหม่ ผู้ยึดถือบูชิโดโดยเฉพาะซามูไรจึงไม่กลัวอันตรายและความตาย

นิกายเซนเน้นการทำสมาธิเพื่อบรรลุนิพพาน เซนสอนให้คนรู้จักตนเองและไม่ยึดติดกับตัวตน ซามูไรใช้เซนในการฝึกเพื่อขับไล่ความกลัว ความไม่แน่นอนใจและความผิดพลาด

ชินโต สร้างความจงรักภักดีและความรักชาติให้แก่บูชิโด ชินโตบูชาบรรพบุรุษและนับถือจักรพรรดิดุจเทพเจ้า ซามูไรจึงจงรักภักดีต่อจักรพรรดิและเจ้านาย ชินโตเชื่อว่าแผ่นดินญี่ปุ่นเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และที่สถิตของเทพและวิญญาณของบรรพบุรุษ ซามูไรจึงมีความรักชาติและศรัทธาที่จะปกป้องแผ่นดิน

ขงจื้อสอนให้เชื่อในโลกของมนุษย์ สิ่งรอบตัวและครอบครัว โดยเน้นคุณธรรมความสัมพันธ์ ๕ ประการ ระหว่าง เจ้านายกับลูกน้อง พ่อกับลูก สามีกับภรรยา พี่กับน้อง และเพื่อนกับเพื่อน ซึ่งเป็นความสัมพันธ์ที่ซามูไรยึดถือ

นอกจากคุณธรรมต่างๆดังกล่าวข้างต้น บูชิโดยังประกอบด้วยหลักความยุติธรรม ความจริงใจ ความซื่อสัตย์สุจริต และการควบคุมตนเอง ความยุติธรรมถือเป็นหลักการสำคัญอันหนึ่งของซามูไร ความกะล่อนและการประพฤติมิชอบเป็นการกระทำที่ต่ำช้าของมนุษย์

” ซามูไร “เชื่อว่าความจริงใจ และความซื่อสัตย์ จะทำให้ชีวิตมีคุณค่า มีคำพูดที่ว่า “บูชิ โนะ อิชิกง” แปลว่า “วาจาของซามูไร” มีความหมายถึง ความเชื่อใจและความจริงใจ ซามูไรจึงมีสัจจะวาจาเป็นศักดิ์ศรีแห่งตน ซามูไรต้องควบคุมตัวเองไม่อ่อนไหว ไม่แสดงอาการ ไม่ว่าเจ็บหรือยินดี ไม่บ่นไม่ร้องไห้ ต้องสงบนิ่งทั้งการกระทำและจิตใจ ซามูไรที่ยึดถือและปฏิบัติบูชิโดโดยครบถ้วนนับเป็นนักรบที่แท้จริงและสมบูรณ์แบบ

ในสมัยปฏิรูปของจักรพรรดิเมจิ นักรบซามูไรเริ่มสลายตัว และซามูไรคนสุดท้ายที่เป็นที่ยอมรับ คือ “ไซโก้ ทาคะโมริ” ซึ่งมีการนำชีวิตเขาไปถ่ายทอดเป็นภาพยนตร์เรื่อง เดอะลาสต์ซามูไร( นำแสดงโดย ทอม ครุยส์)

แม้นักรบซามูไรจะหายไปในสมัยต่อมา แต่ปรัชญาบูชิโด ยังดำรงอยู่ในสังคมญี่ปุ่น ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ ๒ นักบินหน่วยกามิกาเซะ ซึ่งแปลว่า ลมแห่งเทวะ ได้ฝึกบูชิโดฝังความจงรักภักดีต่อชาติในจิตใจของนักบินกามิกาเซะ ทำให้สามารถสละชีวิตเพื่อแผ่นดินเกิดได้

หลังจากสงครามโลกครั้งที่ ๒ กองทัพญี่ปุ่นถูกสลายตัว เกิดนักรบรุ่นใหม่คือ นักรบธุรกิจ ที่ยึดถือบูชิโดและทำงานให้บริษัทอย่างจงรักภักดี ซามูไรพันธุ์ใหม่จะอุทิศตนและเวลาให้แก่องค์กรเสียยิ่งกว่าครอบครัวของตน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ไม่เคยเห็นคนญี่ปุ่นเอาเวลางานไปรับลูกส่งเมีย แต่กลับทำงานหามรุ่งหามค่ำถึงห้าทุ่มเที่ยงคืนเป็นปกติ


#วิเคราะห์ประวัติศาสตร์

.
.
Illustration by imgur
เครดิต จากคุณ : Skyforce